15 april 2018Voorkom overbegrazing en uitputting vrijwilligerscorps

Koeien hebben gras nodig, net zoals maatschappelijke organisaties vrijwilligers nodig hebben. Maar wat is er aan de hand als er voor de koeien te weinig gras in de wei aanwezig is? Is er te weinig gras of zijn er teveel koeien? Hoe zit dat nu met het vrijwilligerswerk in Nederland en 's-Hertogenbosch?

Zijn er te weinig mensen die vrijwilligerswerk willen doen? Doen maatschappelijke organisaties wellicht aan overbegrazing of vervuiling van de vrijwillige energie? Gaan wij goed om met onze vrijwilligers of putten wij ons vrijwilligerspotentieel uit?

Overbegrazing wordt wel aangehaald als een klassiek voorbeeld van de tragedie van de meent (Tragedy of the Commons).

Op maandag 9 april gaf Jan de Rond onder de titel 'Wat hebben koeien met vrijwilligerswerk te maken?' een uiteenzetting over verleden, heden en toekomst van het vrijwilligerswerk in Nederland en 's-Hertogenbosch. Hierbij tipte hij de invloed van de 80-jarige oorlog (1568 - 1648) op ons moderne leven in Zuid Nederland aan. Zijn boodschap: voorkom overbelasting van het (na 2020 krimpende) vrijwilligerscorps.

Download de presentatie 'Wat hebben koeien met vrijwilligerswerk te maken?'

Kern van zijn betoog was:

  • Koeien hebben gras nodig, net zoals vrijwilligersorganisaties vrijwilligers nodig hebben. Als boer verzorg je je grasland voor je koeien, net zoals je voor je vrijwilligerscorps moet zorgen. Je kunt als boer je grasland uitputten door overbegrazen (te vaak en te veel koeien), net zoals je je vrijwilligerscorps kunt uitputten door overvragen.
  • Als gevolg van bevolkingsopbouw gaat de groei van het vrijwilligerscorps na 2020 stabiliseren en daarna krimpen. De babyboomgeneratie werkt niet meer en gaat langzaam maar zeker stoppen met hun vrijwilligerswerk.
  • Door de spectaculaire groei van het opleidingsniveau in de jaren 1965 tot 1975 gaan na 2020 voor het eerst in de vaderlandse geschiedenis mensen met een gemiddeld hoog opleidingsniveau stoppen met hun vrijwilligerswerk. Gevolg: braindrain, hersenen trekken zich terug en lopen weg uit het vrijwilligerskorps.
  • In kleine plaatsen zijn relatief meer vrijwilligersorganisaties dan in grote. Jan de Rond presenteerde een rekenmodel.
  • Geef je rekenschap van een aantal mechanismen die spelen: er gebeurt meer dan aan de vergadertafel bekend is; reken af met de moedermaffia in je organisatie; zoek niet je spiegelbeeld als je nieuwe vrijwilligers zoekt; geef elkaar aandacht want aandacht trekt mensen aan (en zorgt voor nageslacht).
  • In Nederland loopt een onzichtbare grens die stamt uit de 80-jarige oorlog: de fantoomgrens. Deze grens heeft nog steeds invloed op ons gedrag: zowel in politieke zin, als economisch, in geefgedrag en qua bereidheid vrijwilligerswerk te doen.

Gegevens vrijwilligerswerk 's-Hertogenbosch
Verder presenteerde hij recente gegevens over het vrijwilligerswerk, het vrijwilligerskorps en de vrijwilligersorganisaties in 's-Hertogenbosch. Doorgaans is de sport overduidelijk de grootste vrijwilligerssector, zowel qua vrijwilligers als qua organisaties. Behalve in 's-Hertogenbosch. Daar telt de kunst/cultuur sector de meeste vrijwilligersorganisaties. Sinds 2010 zijn opvallend veel nieuwe vrijwilligersorganisaties in 's-Hertogenbosch ontstaan. Mogelijke verklaring is het 65 jaar worden van de eerste babyboomers.

Drie voorstellen
Tenslotte deed Jan de Rond drie voorstellen:

  1. Zet een rem op vrijwilligerswerk in (sociale) ondernemingen, c.q. organisaties met winstoogmerk.
  2. Ontwikkel een transfersysteem voor vrijwilligers waarmee je de scherpe randen van de te verwachten krimp kunt opvangen.
  3. Benoem één lid namens de Nederlandse vrijwilligers (600.000 fte's) in de Sociaal Economische Raad (SER), naast de 11 van de Kroon, 11 van werkgevers en 11 van werknemers.

Check de (verkorte) presentatie met recente gegevens over het vrijwilligerswerk 's-Hertogenbosch.

Biografie
Jan de Rond (1954) is geboren in West-Brabant en via de Noordoostpolder, Twente, West-Brabant en Randstad gaan werken in Oost-Brabant. In 1999 werd hij de eerste vanuit het bedrijfsleven bekostigde opbouwwerker / sociaal makelaar van Nederland. Afkomstig van het platteland en uit de boerenstand bouwt hij aan verticale netwerken tussen ondernemers, onderwijs, overheid en maatschappelijke organisaties ten behoeve van het gemeenschapsleven. Oprichter Westerpop Delft (1989), projectleider Mooi zo Goed zo 's-Hertogenbosch (1996), oprichter Vrijwilligersnetwerk Galant 's-Hertogenbosch (2003)

Publicaties
Mooi zo Goed zo / Galant
Wat hebben koeien met vrijwilligerswerk te maken? (9 april 2018)
Drie manieren om vrijwilligerswerk te versterken (15 maart 2018)

DTV Den Bosch
Vrijwilligerswerk doet het goed in Den Bosch - video (2 februari 2018)

Rotterdam School of Management (Erasmus Universiteit) en Avans Hogeschool 's-Hertogenbosch
Versier de stad!, 21 jaar Mooi zo Goed zo in 's-Hertogenbosch (31 januari 2017)

Brabants Dagblad
Innovaties ontstaan op het platteland
(18 oktober 2017)
We zijn wel een heel bijzonder volkje (8 december 2016)
Vrijwillig werk: wat is dat eigenlijk? (3 november 2016)

LinkedIn
Boerenkracht en boerenmacht, innovaties ontstaan op het platteland (29 september 2017)
Bijzonder volkje die Nederlanders: eigenzinnig, innovatief en bemoeierig (26 november 2016)
Grenzen aan vrijwilligers - werk (21 oktober 2016)

Tijdschrift Sociale Vraagstukken
Zelfs bedrijven maken gebruik van vrijwilligers – van de gekke! (14 november 2016)

Omroep Brabant
Radio interview vanwege 10-jarig jubileum (2006)

Sociaal aandeelhouders

Help Mooi zo Goed zo!

Wilt u helpen of heeft u hulp nodig? Neem contact met ons op!

Bel 088-0237500 info@mzgz.nl